07 Dek 2020
254 baxış
Maraqlı

İmmunitet sistemi necə gücləndirilir?


İmmunitet sistemi nədir?
İmmunitet sistemini gücləndirən qidaları öyrənməzdən əvvəl immunitet sistemini yaxından bilmək lazımdır. İmmunitet sistem orqanlardan, hüceyrələrdən, toxumalardan və zülallardan ibarətdir. Bütün bu komponentlər infeksiya və ya xəstəlik yaradan patogenlər, viruslar, bakteriyalar və xarici cisimlərlə mübarizə aparan bədən proseslərini həyata keçirir.

İmmunitet sistemi bir patogenlə təmasda olduqda, immunitet reaksiyasını tetikler. İmmunitet sistemi patogenlər üzərində antigenlərə yapışan və onları öldürən antikorları sərbəst buraxır. Bəzi qidaların pəhrizə daxil edilməsi bir insanın immunitet reaksiyasını gücləndirə bilər.

İmmunitet sistemi necə güclənir?
İmmunitet sistemi bütün digər bədən sistemləri ilə koordinasiyalı işlədiyindən yalnız bəslənməyə deyil, həm də bütün sağlamlıq tövsiyələrinə və gigiyenaya diqqət yetirmək vacibdir. Aşağıdakı həyat tərzi strategiyaları bir insanın immunitet sistemini gücləndirə bilər:

Siqaret çəkməmək
Mütəmadi olaraq idmanla məşğul olmaq,
Sağlam çəki saxlamaq,
Alkoqoldan və ya həddindən artıq alkoqoldan çəkinmək.
Kifayət qədər yatmaq
Stresi minimuma endirmək üçün
Müvafiq əl yuma və ağız gigiyenasını diqqət etmək.


İmmunitet sistemini gücləndirmək üçün hansı qidalar istifadə edilməlidir?
Balanslı bir pəhriz sağlamlığınızın qorunmasında mühüm rol oynayır. Aşağıdakı qidalar immunitet sistemini artırmağa kömək edə bilər:

QARAGİLƏ
QARAGİLƏ, insanın immunitet sistemini artırmağa kömək edə biləcək antioksidan xüsusiyyətlərə malik antosiyanin adlı bir növ flavonoid ehtiva edir. 2016-cı ildə aparılan bir araşdırmada flavonoidlərin tənəffüs yollarının immunitet müdafiə sistemində əhəmiyyətli bir rol oynadığı təsbit edildi. Tədqiqatçılar flavonoidlərlə zəngin qidalar yeyənlərin yuxarı tənəffüs yoluxucu və ya soyuqdəymə ehtimalının yeməyənlərə nisbətən daha az olduğunu aşkar etdilər.

Digər bir araşdırma qurudulmuş çiyələyin flavonoidlərlə zəngin olduğunu göstərdi. Bütün fəsillərdə bəzi gurme bazarlarında təzə qaragilə tapa bilərsiniz və demək olar ki, bütün bazarlarda quru qaragilə tapıb qəlyanaltı və ya salata əlavə edərək istifadə edə bilərsiniz. Bunun xaricində tort və ya peçenye kimi desertlərə əlavə edib istifadə bilərsiniz.

Tünd şokolad
Tünd şokoladın ləzzətinə əlavə olaraq, orqanizm üçün faydalı olan teobromin adlı maddələr var. Teobrominlər antioksidandır və antioksidanlar orqanizmi sərbəst radikallar adlanan zərərli tullantılardan qoruyur. Sərbəst radikallar bədənin hüceyrələrinə zərər verə və müxtəlif xəstəliklərə səbəb ola bilər. Potensial faydalarına baxmayaraq, tünd şokoladda kalori və doymuş yağ çoxdur, bu səbəbdən şəkərsiz tünd şokolad seçim edin və az istifadə olunmalıdır.

SARIKÖK
SARIKÖK insanın yemək bişirmək üçün istifadə etdiyi sarı rəngi ilə tanınan ədviyyatdır. 2017-ci il icmalına əsasən; Sarıkök antioksidan vəiltihab əleyhinə təsir göstərir. Bu səbəbdən zerdeçal istehlak etmək insanın immunitet reaksiyasını artıra bilər. Zerdeçal istehlak edərkən curcumin-in effektivliyini artırmaq üçün qara bibər və zeytun yağı istifadə etmək lazımdır. Zerdeçaldakı curcumin, bəzi bitki mənşəli məhsullarda da istifadə olunur.

BROKOLİ
Brokoli C vitamininin vacib bir mənbəyidir. Sulforafan kimi güclü antioksidanlar da ehtiva edir. Bu səbəblərdən immun sistem sağlamlığını dəstəkləmək üçün mütəmadi olaraq qida siyahısına əlavə etmək faydalı olardı. Brokkoli qaynadılıb salat və ya şorba kimi istehlak edilə bilər. Hazırlayacağınız brokoli şorbasına krem əlavə etmək, uşaqların brokkoli qoxusundan narahat olmasının qarşısını ala bilər.

ŞİRİN KARTOF
Kartof ölkəmizdə geniş yayılmış və geniş istifadə olunan bir tərəvəz olsa da, şirin kartof hələ də geniş yayılmayıb. Xüsusilə gurme bazarlarından alına bilən bir orta ölçülü şirin kartof, təxminən 100 kalori ehtiva etməsinə baxmayaraq, insanın A vitamininə olan ehtiyacının% 120'sini və gündəlik C vitamininin% 30'unu qarşılayır. Şirin bir kartof nə qədər narıncıdır, tərkibində daha çox beta karoten var. Beta karotenlər də dərinin sağlam olmasına kömək edir və ultrabənövşəyi (UV) şüalardan dərinin zədələnməsindən qoruya bilər.


İSPANAQ
Ispanağın tərkibində flavonoidlər, karotenoidlər, C vitamini, E vitamini də daxil olmaqla bir çox əsas qida və antioksidan olduğu üçün immunitet sistemini gücləndirmək üçün üstünlük verilə bilər. Bunun xaricində ispanaqdakı qida maddələri hüceyrələrin bölünməsinə və DNT-nin bərpasına kömək edir.

Zəncəfil
Zəncəfil müxtəlif yeməklərdə ədviyyat kimi istehlak edilə bilər, həm də desertlərdə və ya çay kimi istifadə edilə bilər. Tədqiqatlar göstərir ki, zəncəfil xəstəliyin qarşısını alan iltihab əleyhinə və antioksidləşdirici xüsusiyyətlərə malikdir. Bununla birlikdə zəncəfil üzərində araşdırmalar hələ məhduddur və xəstəliklərin təsirli bir şəkildə qarşısını ala biləcəyini təsdiqləmək üçün daha çox araşdırma tələb olunur.

Sarımsaq
Sarımsaq qədim zamanlardan bəri soyuqdəymə və digər xəstəliklərin qarşısını almaq üçün geniş istifadə olunur. Bir baxışda allisin olan sarımsaq əlavələrinin qəbul edilməsinin soyuqdəymə riskini azaltdığına baxıldı. Araşdırmada, bir qrup təsirsiz plasebo qəbul etdi, digər qrup isə sarımsaq əlavə etdi. Tədqiqatlar nəticəsində plasebo qəbul edən iştirakçı qrupunda sarımsaq əlavələri qəbul edən qrupdan iki dəfə çox ümumi soyuqdəymə müşahidə edildi. Bununla yanaşı, tədqiqatçılar sarımsağın soyuqdəymənin qarşısını ala biləcəyini müəyyənləşdirmək üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac olduğunu qeyd edirlər. Yenə də sarımsaq ləzzətinə görə yeməklərə asanlıqla əlavə edilə bilən bir qidadır.

YAŞIL ÇAY
Yaşıl çay yalnız az miqdarda kofein ehtiva etdiyi üçün qara çay və ya qəhvəyə alternativ olaraq istehlak edilə bilər. Yaban mersini kimi yaşıl çayda da soyuqdəymə riskini azalda biləcək flavonoidlər var. Üstəlik yaşıl çay içmək qan lipidlərini müsbət təsir edir, yaxşı xolesterolu artırır və pis xolesterolu, trigliseridləri və ümumi xolesterolu azaldır.

KEFIR
Kefir sağlamlıq üçün faydalı canlı bakteriya kulturaları olan mayalanmış bir içkidir. 2017-ci ildə aparılan bir araşdırma göstərir ki, müntəzəm kefir istehlakı bakteriyalarla mübarizə aparmağa, iltihabı azaltmağa və antioksidan aktivliyini artıra bilər. Bu tədqiqatların əksəriyyəti laboratoriyada heyvanlar və ya hüceyrə mədəniyyətləri üzərində aparılsa da, probiyotiklərin bağırsaq sağlamlığını və bu səbəbdən də immunitet sistemini təsir edən artan nəzəriyyələr mövcuddur.

GÜNƏBAXAN TUMU
Günəbaxan toxumu zəngin E vitamini mənbəyidir. Digər antioksidanlar kimi, E vitamini də sərbəst radikallarla mübarizə apararaq immunitet funksiyasını yaxşılaşdırır. Günəbaxan toxumlarını qəlyanaltı kimi istehlak edə və ya salat və ya səhər yeməyinə əlavə edə bilərsiniz. Günəbaxan toxumlarını çox istehlak etmək kilo almağa səbəb ola bildiyindən, miqdarı diqqətli olmalıdır.

BADAM
Günəbaxan toxumu kimi, badamda da bol E vitamini var. Həm də manqan, maqnezium və liflə zəngindir. Kiçik bir ovuc və ya dörddə bir fincan badam immunitet sisteminə fayda verə biləcək sağlam bir qəlyanaltıdır.


Portağal və turşu meyvələri
Portağal, naringi, qreypfrut və kivi kimi turşu meyvələri C vitamininin yaxşı mənbəyidir. C vitamininin soyuqdəymə kimi tənəffüs yolları xəstəlikləri ilə mübarizə aparmasının dəqiq mexanizmi hələ də aydın deyil. Ancaq soyuqdəymə zamanı bədəndəki C vitamini miqdarının xeyli azaldığı müşahidə edildiyi üçün C vitamininin bu viruslarla mübarizədə əhəmiyyətli bir rola sahib olduğu düşünülür. Nəticədə C vitamini ümumi soyuqluq əlamətlərinin müddətini azalda bilər və insanın immun sisteminin işini yaxşılaşdırır.

QIRMIZI BİBƏR
Meyvə şəkərini istehlak etməməyə diqqət göstərənlər üçün qırmızı bibər alternativ C vitamini mənbəyidir. Qırmızı bibərlə hazırlanmış salatı süfrənizə əlavə edərək C vitamini qəbulunu artıra bilərsiniz.


Sağlam günlər arzulayırıq.